Broedende vogels weer geteld

De vogeltellers liepen in 2023 weer hun rondes in het plot van 1 km2 in het Diemerbos. Hier staan de resultaten: Broedvogels Diemerbos 1999-2023

De nachtegalen, blauwborsten, goudvinken en appelvinken broeden nog steeds in het Diemerbos. Dat zijn mooie resultaten. De ijsvogel broedt er echter nog steeds niet.
Ook mooi om te melden is het recente succesvolle broedpaar van de zeearend bij de Baai van Ballast (Maxis). Dit ligt buiten het telgebied en staat daarom niet in de lijst.

Juist in ons telgebied van het Diemerbos zijn windturbines gepland. De termijn om een zienswijze (MER) in te dienen is aangebroken. Zie ook de website van gemeente Diemen/RES.

Ook het komende voorjaar 2024 gaan de broedvogeltellers weer vroeg uit de veren voor de 25e telling. Dat is wel bijzonder toch? Vooral hun oren zijn tijdens het inventariseren gespitst op het herkennen van de zang van de broedvogels.

Goudvink, foto Frans Alst

Nachtegalen zingen in Diemen

Jubileum: 25 jaar broedvogels tellen in het Diemerbos!

De vogeltellers lopen weer hun rondes in het plot van 1 km2 in het Diemerbos. En dat voor het 25e jaar!

En dan hoor je zo maar nachtegalen, blauwborsten, appelvinken en goudvinken. En zit een purperreiger in het riet.

 

De nachtegaal is een onopvallende bruine vogel in tegenstelling tot de fel oranje goudvink.

Goudvink, foto Frans Alst

Een impressie van zo'n ronde, een uur voor zonsopgang, door Lodewijk:

Het was een prachtige zonnige ochtend. Vandaag samen met Cathy geteld. Was voor mij de eerste telling met Cathy en omdat het haar 25-ste seizoen is trakteerde ze op lekkere koekjes. Op de weg naar het plot hoorde Cathy 2 Nachtegalen, ik in het noordelijke deel van het Diemerbos één, in het plot geen Nachtegaal gehoord. De twee Blauwborsten, Appelvink en Goudvinken waren weer te horen. Verder nog leuk was de Purperreiger die in het riet zat te rusten. 

Havik, snor en nachtegalen in het Diemerbos

Broedvogel Monitoring Project (BMP) Diemerbos 2022

De vogelaars hebben hun rondes in het 'plot' van 1km2 in het Diemerbos ten oosten van de A9 weer gelopen, de resultaten zijn bekend: zie Broedvogels Diemerbos 1999-2022. 

Het was een goed vogeljaar met 373 territoria (broedpaartjes) en 45 soorten, dat is boven het gemiddelde.

• Nieuw record van 9 nachtegalen in het plot in Diemerbos
  
• De havik heeft gebroed in het onderzoeksgebied 
• De snor is ook een nieuwkomer, een rietvogel genoemd naar zijn snorrende zang
  
• Het aantal Cetti's zangers steeg van 2 naar 5
  
• Het aantal merels daalt langzaam van 23 in 2017 naar 13 nu

Hoor je "grutto grutto" aan de Diem?

Op de grutto-kaart van Landschap Noord-Holland staan de weilanden aan de oevers van de Diem ingekleurd als grutto-gebied. Weliswaar zeer licht oranje, want ze broeden hier niet meer, maar je kunt er wel een foeragerende grutto tegenkomen. De Diemerpolder en Overdiemerpolder zijn gebieden in Diemen om zuinig op te zijn. 

 

Koolmees op top in Diemen

In Diemen is de koolmees net als vorig jaar de meest getelde vogel tijdens de tuinvogeltelling van afgelopen weekend. Dat delen we met andere stedelijke gebieden in West Nederland. Over heel Nederland is de huismus het meest geteld, gevolgd door de koolmees en de merel.

Meer dan 200 deelnemers zagen ruim 2500 vogels in hun tuin of balkon.

In mijn tuintje zijn al jaren de vinken in de meerderheid en de grote bonte specht, die iedere dag van de pindakaas snoept, liet zich op dat moment niet zien, natuurlijk.

Tuinvogeltelling 28-30 januari

Vogelbescherming organiseert de tuinvogeltelling om te zien hoe de vogelstand in tuinen zich ontwikkelt. Je kunt je van te voren aanmelden op tuinvogeltelling.nl of pas later de uitkomsten van je telling invoeren.

Hoe werkt het?

Tel een half uurtje hoeveel vogels je van elke soort je in je tuin ziet. Zie je eerst twee koolmezen en daarna vijf, noteer dan die vijf. Je noteert het hoogste aantal dat je tegelijkertijd zag. Makkelijk toch!

Er is gratis lesmateriaal beschikbaar voor scholen, kinderboerderijen en kinderdagverblijven.

Welke tuinvogel wordt nr 1 in Diemen, de koolmees of de huismus? Vorig jaar was de koolmees de meest geziene vogel in Diemen, terwijl dat landelijk de huismus was.

De laatste tijd krijg ik bijna dagelijks bezoek van een Grote bonte specht. Benieuwd of die zich ook laat zien tijdens de telling.

Wintergasten: pieuw!

Ze zijn er weer: "pieuw!" hoorde ik en dan denk ik meteen aan smienten, ook wel fluiteenden genoemd, naar hun fluitende roep. En ze zijn ook prachtig om te zien, de mannetjes met een roodbruine kop met gele streep. Zie Vogelbescherming: Smient. Ze komen uit Scandinavie en Siberie om hier te overwinteren en je kunt ze gewoon zien in bijv. de Diemerpolder.

Smienten (en meerkoeten) in de Diemerpolder

Naast andere wintergasten. Ook al zie je het hele jaar wel zwart-witte kuifeenden, nu dobberen ze in grote groepen op het water van de Diem.

Van alles te beleven

Workshops voor kinderen in de Wilde kruidentuin DePastorie 

De tuin van De Pastorie aan de Hartveldseweg wordt omgetoverd tot een wilde kruidentuin.

In de Wilde Kruidentuin DePastorie bruist het van leven. Doe mee met creatieve workshops en laat je inspireren door het bodemleven, de wondere wereld van insecten en de bijzondere eigenschappen van wilde planten en kruiden.

Kinderen van 8 tot 11 jaar kunnen er workshops doen op zaterdag 19 en 26 juni en 3 juli. Meld je hier aan. 

De workshops zijn bedacht en ontwikkeld door kunstenaar en educator Maaike Uitenbroek. Bij de workshop op 26 juni zal Cathy Wiersema, natuurgids en actief lid van IVN Diemen een introductie verzorgen. Vanuit IVN Diemen geven we ook advies voor de tuin.

Bever gesignaleerd

Onlangs is voor het eerst een bever gesignaleerd in Diemen en wel in de moerassige Diemer Vijfhoek. We zijn benieuwd hoe hij daar het landschap gaat 'verbouwen'. Marisa Stoffers schreef er een mooi blog over voor Daarom Diemen. Jawel, ook daarom Diemen!

Aandacht voor ringslangen in het Diemerbos

Op 21 april hebben we in klein gezelschap de drie broeihopen voor ringslangen weer aangelegd in het Diemerbos. We kregen hulp van Willemijn van het TV-programma Vroege Vogels, dat een hele uitzending wijdt aan het Diemerbos en de Diemerscheg. Te zien op 4 juni 19.50u.

Diezelfde week was ook het TV-programma Binnenstebuiten in het Diemerbos en maakte opnamen bij de pas aangelegde broeihoop. Het is een mooi filmpje over het Diemerbos en de ringslangen geworden.

We hopen dat we in november weer met een groep vrijwilligers de gelegde eieren in de broeihopen kunnen inventariseren.

Vogels in het Diemerbos

De rondes voor het Broedvogel Monitoring Project worden weer gelopen in het Diemerbos en dat levert veel mooie waarnemingen op. Hele bijzondere zijn een purperreiger en zelfs de wielewaal, lees meer op de pagina Vogels.

Zon en wind in Diemen

Ook op dit punt is er van alles te beleven. De discussie over windmolens loopt hoog op. Als IVN Diemen kunnen we ons vinden in het standpunt van Vogelbescherming, energietransitie is hard nodig, ook voor de natuur, en dus rekening houdend met de natuur en vogeltrekroutes. Dat geldt ook voor bijv. vleermuizen.

Koolmees in stedelijk dorp

Terwijl landelijk de huismus weer op 1 stond, was in Diemen de koolmees de meest getelde tuinvogel. Dat delen we met grote broer Amsterdam, maar ook met grote steden als Rotterdam en Utrecht. Diemen blijkt dus ook in dit opzicht een stedelijk dorp :-). Dit jaar telden in Diemen 219 deelnemers meer dan 3.000 vogels.

Op Tuinvogeltelling kun je de resultaten bekijken

In mijn tuintje in Diemen-Noord zie ik de laatste jaren bijna geen mussen meer, soms 1 of 2. De grootste groep zijn de vinken en daarna de mezen. 

Bij mijn tuinvogeltelling kwamen de meest gebruikelijke soorten wel langs, alleen de heggenmus was buiten de tijd. 
    Vink 5

    Koolmees 2

    Ekster 2
    Houtduif 2
    Huismus 1
    Kauw 1
    Merel 1
    Pimpelmees 1
    Roodborst 1

Tuinvogeltelling-perikelen

 Ken je dat? Juist als je klaar zit voor de tuinvogeltelling is er geen vogel te zien. Of maar een paar en juist die merel of roodborst of heggenmus komt niet opdagen.

Je bent niet de enige, lees de ervaringen en wat te doen bij Tuinvogeltelling-perikelen.

Ik wacht nu mijn kans af, als mijn geliefde soorten zich vertonen begin ik met mijn vogeltel-halfuurtje.

Twee jaar geleden kon ik een mooie groenling op de foto zetten, maar die heb ik dit jaar nog maar eenmaal gezien.

V.l.n.r. vink en groenling

Midwintertelling watervogels

Maandag 18 januari, zou als 'blue monday' de somberste dag van het jaar zijn, maar wij vonden het een perfecte dag om watervogels te tellen voor de midwintertelling. Leuk om te doen, daar wordt je vrolijk van! Zeker van het aantal wilde eenden, dat zit bij ons in de lift.

De jaarlijkse midwintertelling van watervogels wordt wereldwijd in half januari gedaan en geeft daarom een goed beeld van de vogelstand. De cijfers van een gebied als de Diem zijn relatief, wat hier niet zit, zit mogelijk elders. Het gaat om het totaalplaatje. 

de 1e Diem vanaf de Vinkenbrug

Ons gebied is NH8112, de 1e, 2e en 3e Diem. Hiervan is de 2e Diem het gebied met de meeste vogels, vooral het grote aantal wilde eenden is opvallend. De kuifeenden zaten vooral op de 1e en 2e Diem en de meerkoeten ongeveer gelijk verspreid over de drie Diemen. Een leuke waarneming was een Dodaars op de 3e Diem, een soort klein fuutje. Net als bij een fuut ben je hem steeds kwijt omdat hij dan onder water duikt. (Dodaars in de Vogelgids Vogelbescherming) Typisch zo'n vogel die je pas gaat zien als je erop let.

Een opvallende vogel is de Krooneend, er lijkt een tweetal een vaste plek bij een van de steigers op de 2e Diem te hebben. (Krooneend in de Vogelgids Vogelbescherming)

de 2e Diem vanaf de steiger aan de Diemerpolder

Op de Diem zagen we:

Meerkoet 158 - iets onder gemiddeld

Wilde eend 138 - sterke toename

Kuifeend 97 - onder gemiddeld

Kokmeeuw 18 

Grauwe gans 12 

Aalsgolver 9 

en Canadese gans, nijlgans, soepgans*, krooneend, soepeend*, blauwe reiger, dodaars, fuut, waterhoen, zilvermeeuw.

*Soepgans/eend is een kruising met een tam exemplaar, met veel wit in de veren.

Topjaar broedende vogels in Diemerbos

Vanaf eind maart zijn de inventarisatie-rondes in het 'plot' (1 km2) weer gelopen, het 22e jaar! Gelukkig kon dit doorgaan  in coronatijden, met een beperkte groep vogelkenners die om de beurt de route lopen.

Coördinator Frank van Groen meldde: met in het totaal 382 vastgestelde territoria is 2020 het vogelrijkste jaar tot nu toe. Het aantal vastgestelde soorten is met 45 even hoog als vorig jaar. Dit alles dus in 1 km2 in het Diemerbos! Ook de nachtegalen blijven het een fijn plekje vinden.

De vogels worden meestal herkend aan hun zang; een hele prestatie als je ze 's morgens vroeg allemaal tegelijk hoort zingen! Meer info op de pagina Vogels.

Fitis (foto Ruud Wolterman)

Top van 2020 en (gemiddelde van 22 jaar)

1. Winterkoning 44 (30)
2. Zwartkop 41 (29)
3. Tjiftjaf 37 (26)
4. Grasmus 21 (10)
5. Merel 19 (16)
6. Heggenmus 17 (10)
7. Vink 15 (9)
8. Koolmees 12 (10)
9. Tuinfluiter 11 (16)
10. Kleine karekiet 11 (7)
11. Pimpelmees 11 (5)
12. Fitis 10 (30)
13. Roodborst 10 (9)

Soorten van de Rode Lijst die kwetsbaar (KW) of gevoelig (GE) zijn
    Koekoek (KW) 2 territoria
    Nachtegaal (KW) 4 territoria
    Spotvogel (GE) 4 territoria
    Matkop (GE) 1 territorium
    Kneu (GE) 2 territoria

Watervogels op de Diem

Het was weer tijd voor de Midwinter Watervogeltelling voor SOVON Vogelonderzoek Nederland. Wij hebben gebied NH8112, dat is de Diem van de 1e, 2e tot en met de 3e Diem.

De eerste Diem vanaf de Vinkenbrug gezien

We telden dit jaar 429 watervogels van 14 soorten. Na het magere resultaat van vorig jaar, zitten we nu weer op het gemiddelde van de afgelopen jaren. Alleen het aantal wilde eenden is hoger dan ons gemiddelde, terwijl de soort in het algemeen in Nederland afneemt.

De tweede Diem

De Tweede Diem is het meest soortenrijk, we telden daar 249 watervogels van 11 soorten. Daar zaten ook de meeste wilde eenden, vooral in de luwte bij bosschages en een steiger.

Onze complete telling van 1e t/m 3e Diem:
    Meerkoet 173
    Kuifeend 142
    Wilde eend 85
    Zilvermeeuw 7
    Aalscholver 6
    Fuut 4
    Soepeend 3 (kruising wilde met tamme eend)
    Knobbelzwaan 2
    Kokmeeuw 2
    Grauwe gans 1
    Nijlgans 1
    Krooneend 1
    Dodaars 1
    Waterhoen 1

Het lijkt leeg, maar hier zaten toch 24 meerkoeten

Dit weekend worden in heel Nederland en een deel van Europa de watervogels geteld. Zo komt er een goede indruk van de vogelstand, want de vogels die hier niet zitten hebben misschien een ander gebied gekozen om te overwinteren.

Lachende specht in Diemerbos

Als je in het Diemerbos loopt kun je zomaar vanuit de bomen uitgelachen worden, tenminste zo voelt het. Dan weet je nu dat daar een groene specht zit. Want voor het eerst sinds 2007 is er weer een broedende groene specht in het Diemerbos gesignaleerd.
De groene specht is een vogel van oude loofbossen, vooral in het oosten en zuiden van ons land. Want hij heeft oude loofbomen nodig om het nest in te maken. Maar de laatste jaren komt hij vaker voor in recreatiebossen in het westen van Nederland. Ook in het Diemerbos.
Op de site van Vogelbescherming kun je alles lezen over de Groene Specht:

Groene Specht op Vogelbescherming.nl

De groene specht leeft van insecten en vooral van mieren die hij op de grond zoekt. Zowel de specht als zijn voedsel geeft aan de het Diemerbos volwassen is geworden.
De inventarisatie van broedvogels vindt plaats in een plot van 1 km2 aan de oostkant van het Diemerbos. Meer info en de complete resultaten op de pagina Vogels.

Nachtelijk gezang in het Diemerbos

Waar denk je aan bij nachtelijk gezang in het bos: de nachtegaal! In het Diemerbos waren op een avond wel negen nachtegalen aan het zingen. Marisa Stoffers schreef erover op haar natuurblog van DaaromDiemen: zingende nachtegalen in Diemen.
Wat kun je verder zoal horen op een avond (of ochtend) in het Diemerbos?
Zanglijsters, rietzanger, nachtegaal en waterral. Daarnaast roodborst, merel, wilde eenden en grauwe ganzen. En de prachtige blauwborst. Lees meer op de pagina Vogels.
Ook andere dieren laten zich horen: rugstreeppadden, groene kikkers en veenmollen.

Blauwborst in het Diemerbos, door Ruud Wolterman

Wil je mee om vogelgeluiden te leren herkennen: zondag 5 mei om 8.00 uur 's morgens is er een vogelexcursie van Vrienden van het Diemerbos. Vertrek vanaf parkeerplaats Muiderstraatweg.

Huismus meest getelde vogel in Diemen

Ruim 100 Diemenaren deden mee aan de tuinvogeltelling van januari 2019. In mijn tuin in Diemen-Noord zie ik bijna geen huismussen meer en veel meer vinken dan vroeger. Toch staat dit jaar zowel landelijk als in Diemen de huismus op kop. In Diemen zijn naar verhouding meer spreeuwen en halsbandparkieten gezien, terwijl de merel juist minder gezien is.

Per buurt / postcodegebied zijn er wel opvallende verschillen: in Diemen-Zuid (1112) en deel van Diemen-Noord met postcode 1113 staat de koolmees op 1.

klik op de afbeelding om te vergroten

De resultaten geven een globaal beeld, ze zijn niet gecorrigeerd voor aantal deelnemers en andere factoren.

Midwinter watervogels

In het weekend van 12 en 13 januari moest het weer gebeuren: de midwinter watervogeltelling in heel Nederland en voor ons op de Diem. Daar loop je dan in wind en soms regen. De plastic beschermhoes om de tellijst klappert onhandig, je glibbert door de modder van het dijkje van de Tweede Diem. Waarom we dit doen? Om na afloop tevreden te zijn dat we weer een bijdrage hebben geleverd om de stand van de watervogels te inventariseren.

In eerste instantie leek het leeg op het water. Veel vogels hadden waarschijnlijk ergens de luwte opgezocht. Er waren vooral groepen meerkoeten en kuifeenden. Al waren het er minder dan andere jaren.

Hier op de Korte Diem bijv. zitten toch nog ca. 25 meerkoeten. In totaal op de 1e tot en met 3e Diem scoorden we 158 meerkoeten, 49 kuifeenden en 31 wilde eenden. Met wat ganzen en aalscholvers maakte dat 258 vogels van 10 soorten. De complete uitslag staat op de pagina Vogels.

Zwartkop op kop in Diemerbos

Leden van de IVN-werkgroep Diemen zijn 20 jaar geleden, in 1999,  begonnen met inventarisatie van broedende vogels in het nog jonge Diemerbos. Daarvoor kozen ze een kilometerhok (1 km2) ten oosten van de A9. Hun ervaringen en resultaten vind je op de pagina Vogels.

Als je naar de resultaten van 2018 kijkt, dan kun je zien dat het bos volwassen is geworden. Minder wilde eenden en meerkoeten, meer bosvogels als zwartkop en winterkoning.

Dit jaar gaat de Zwartkop op kop. Dat is bij uitstek een vogeltje met een voorkeur voor oudere bomen. Hij laat zich lastig zien, is ook onopvallend gekleurd, maar heeft een duidelijke zang.
Bekijk en beluister de zwartkop in de vogelgids van Vogelbescherming.

Vogels kijken in het Diemerbos

Koolmees in Diemen op 1 in de tuin

Diemen heeft weer een afwijkende nummer 1 bij de tuinvogeltelling: de koolmees! Bij de tuinvogeltelling in het weekend van 27-28 januari was landelijk de huismus weer de vogel die het meest was geteld.

Opvallend is dat in Diemen, Amsterdam en Amstelveen de koolmees op 1 staat en in alle omringende gemeenten de huismus. Dat Diemen een stedelijk dorp is, is hiermee misschien weer bevestigd... Maar ook dat we onze tuinen meer op de huismus moeten inrichten en meer nestgelegenheid voor mussen moeten maken door 'natuurinclusief bouwen'.

Binnen Diemen is er nog wel variatie. In het meest oostelijk deel van Diemen Noord met postcode 1113 staat de huismus wel op plaats 1 in de tuin.

Deze informatie komt van de resultaten op tuinvogeltelling.nl. Hier kun je per gemeente en per postcode zoeken.

Watervogels op de Diem

Het was weer tijd voor de jaarlijkse midwintertelling van watervogels op de Diem. Dat wil dus zeggen op de 1e, 2e en 3e Diem. Dit maakt onderdeel uit van een telling in heel Nederland (via Sovon.nl) en andere West Europese landen.

de tweede Diem bij het Amsterdam-Rijnkanaal

Deze keer geen smienten met hun fuitende roep, ook wel fluiteenden genoemd. Vorige week zat er wel een groepje smienten op de 2e Diem. Ook de twee krooneenden die vaak op de 2e Diem zitten, lieten zich nu niet zien. Wel aardig wat kuifeenden, ook leuk. Behoorlijk wat meerkoeten. Als beloning op de 3e Diem twee dodaarzen die druk aan het duiken waren. De dodaars is een soort kleine fuut.
In de soep?
Wie zich afvraagt wat een soepeend of soepgans is: dat is een kruising met tamme vogels, waardoor ze een ander uiterlijk hebben dan de wilde soort, vaak met meer witte veren. Ik weet niet of ze lekker zijn om soep van te trekken...

Overzicht van de afgelopen jaren

Soort watervogel Diem	jan-15	jan-16	jan-17	jan-18
Knobbelzwaan	2	1	3
Grauwe Gans	12	11	71	13
Soepgans		1	1	2
Kolgans		2
Grote Canadese Gans		2		2
Brandgans		1	1
Nijlgans				2
Krooneend		1	2
Kuifeend	113	129	177	129
Krakeend	2	6	15	8
Smient	2		14
Wilde Eend	64	31	38	42
Soepeend	2	3		9
Aalscholver	5	11	24	9
Blauwe Reiger	1	1		1
Dodaars			1	2
Fuut	5	3	4	2
Waterhoen	2	1		1
Meerkoet	252	192	44	233
Kokmeeuw	1			4
Zilvermeeuw	1
Totaal vogels	464	396	395	459
aantal soorten	14	16	13	15