Klaar voor de winter

De IVN-natuurtuin is klaar voor de winter. Dat is heel iets anders dan 'winterklaar maken' van de tuin. En nog sneller ook.

Gulden roede met zaadpluis

• We laten de uitgebloeide stengels staan. Daar kunnen insecten overwinteren. En ze zijn nog mooi ook!
• We hebben bladeren van de paden in de bloemperken geveegd. Onder de bladen kunnen veel insecten en bodemdieren overleven. En vogels eten die dan weer. De bladeren vormen een warm dek dat je planten beschermt tegen vorst.
• Uit de poel hebben we de rottende bladeren gebaggerd in november. Dat was wel even een klus. Nu kunnen kikkers in de modder kruipen voor hun winterslaap en ook als er ijs op komt nog voldoende zuurstof krijgen. We hebben alvast wat stokken in het water gezet om makkelijker een klein wak te maken voor de zuurstof.

Het lijkt misschien wat rommelig, maar het levert veel meer leven op. Ergens in het voorjaar is het tijd om de uitgebloeide stengels op te ruimen, als de planten opnieuw uitbotten en de insecten uit zijn gekropen.

Hemelsleutel, Phlomis en Gulden roede in winterstand

Kikker in de poel

Hoe kunnen we het naar de zin maken van de kikkers, padden en salamanders in onze tuin? Zorgen voor water voor voortplanting, een zomerplek met voedsel en een warme droge winterplek voor de winterrust.
Als je dat allemaal in je tuin kunt bieden, dan hoeven de dieren geen wegen over te steken met alle risico's. En kun je genieten van gekwaak en geplons van kikkers of van de mysterieuze roep van de padden.
Edo Goverse van RAVON had zich in zijn Groen-en-doen lezing gericht op de gewone soorten amfibieën die in onze omgeving voorkomen. Maar zo gewoon bleken die niet te zijn.

middelste groene kikker (bastaardkikker) RAVON-site

Bruine kikkers zijn soms groen en groene kikkers soms bruin... Dan zijn er nog de ondersoorten en hybriden. Een fascinerende wereld.

De gewone pad is ook niet zo gewoon. Hij scheidt een gif uit waardoor hij te bitter is als smakelijk hapje. De manier waarop de mannetjes en vrouwtjes elkaar vinden bij het water zijn ook fascinerend. Stoere mannetjes van de rugstreeppad hebben een roep om vrouwtjes te lokken, maar de minder stoere mannetjes sluipen rond de vijver en proberen zo een vrouwtje te vinden dat op de roep afkomt.

Zo krijg je een kijk op het verborgen leven in je vijver. Hoe je die geschikt houdt voor al dat leven? Planten langs en in het water zijn belangrijk, maar laat het niet helemaal dichtgroeien. Het najaar is de beste tijd om wat planten uit de poel te halen, laat ze een paar dagen langs de oever liggen zodat diertjes terug naar het water kunnen. En zorg voor een droge winterplek waar ze zich kunnen ingraven, zoals een bergje stenen met aarde of een oude composthoop.

Leven in de poel

Hoe leven kikkers, padden en salamanders? Hoe kunnen we het beste de poelen in onze tuinen of natuurgebieden onderhouden? Edo Goverse van RAVON (Reptielen, Amfibieën, Vissen, Onderzoek in Nederland) komt ons daarover vertellen op maandagavond 22 september.
De lezing is mogelijk gemaakt door Groen en Doen, een groen stimuleringsprogramma, op aanvraag van de IVN werkgroep Diemen..

Plaats: Amsterdam, IVN Informatiecentrum De Rietschuur in het Amstelpark, naast Stadsboerderij De Amsteldieren.
Tijd: maandag 22 september 2014, 19:30 tot 21:30
Meer over de lezing Amfibieën en poelenbeheer bij IVN Amsterdam

Poel IVN-tuin Diemen

Je tuinvijver: hak géén wak

Heb je een tuinvijver met kikker en salamanders, zorg dan dat het water niet langdurig met een ijslaag bedekt blijft. Maar hak géén wak met harde klappen, zet liever een pannetje heet water op het ijs tot het er bijna door zakt. Lees verder bij Vroege vogels en RAVON. Je kunt de luchtcirculatie open houden door holle stengels, bijv. bamboe, in het wak te zetten en iedere dag te bewegen. Of plaats een weliswaar lelijke, maar handige piepschuim ijsvrijhouder, zie de foto. Sneeuw wegvegen helpt je planten om de fotosynthese op gang te houden.