Broedende vogels weer geteld

De vogeltellers liepen in 2023 weer hun rondes in het plot van 1 km2 in het Diemerbos. Hier staan de resultaten: Broedvogels Diemerbos 1999-2023

De nachtegalen, blauwborsten, goudvinken en appelvinken broeden nog steeds in het Diemerbos. Dat zijn mooie resultaten. De ijsvogel broedt er echter nog steeds niet.
Ook mooi om te melden is het recente succesvolle broedpaar van de zeearend bij de Baai van Ballast (Maxis). Dit ligt buiten het telgebied en staat daarom niet in de lijst.

Juist in ons telgebied van het Diemerbos zijn windturbines gepland. De termijn om een zienswijze (MER) in te dienen is aangebroken. Zie ook de website van gemeente Diemen/RES.

Ook het komende voorjaar 2024 gaan de broedvogeltellers weer vroeg uit de veren voor de 25e telling. Dat is wel bijzonder toch? Vooral hun oren zijn tijdens het inventariseren gespitst op het herkennen van de zang van de broedvogels.

Goudvink, foto Frans Alst

Ringslangen leggen minder eieren

Op zaterdag 4 november was weer de landelijke natuurwerkdag in het Diemerbos. Gemaaid riet is afgeharkt en de broeihopen zijn onderzocht op ringslang-eieren.

Helaas zet de dalende trend door, er werden nog maar 83 eieren gevonden. Toch worden er regelmatig ringslangen gezien in het gebied. De ecologen van Staatsbosbeheer en Amsterdam gaan zich buigen over deze kwestie. 

Hier vind je de resultaten Broeihopen Diemerbos 2010 - 2023

 

een klont eieren van de ringslang in het Diemerbos

De otter is terug

Na meer dan een halve eeuw is er weer een otter gesignaleerd in onze omgeving. En wel in de buurt van de Diemer Vijfhoek. Met recht een natuurparel! De otter trekt zich natuurlijk niets aan van gemeentegrenzen en zwemt tussen de Bocht van Ballast (Muiden), Diemer Vijfhoek (Diemen) en IJburg (Amsterdam). Hij is vooral te traceren via zijn sporen en uitwerpselen. Maar onlangs is hij ook verschenen op de beelden van een wildcamera en dan wordt het wel heel echt.

Artikel Otter weer terug in Amsterdam in Het Parool van 11-12-2021

 

Het succesverhaal van de otter 

In 1988 uitgestorven, in 2002 een groepje otters uitgezet in de kop van Overijssel, en nu zijn er al ongeveer 450 in Nederland. Als de otter ergens aanwezig is, dan betekent dat schoon water en voldoende vis en andere prooien. En weinig verstoring. Ook andere dieren profiteren van zo'n omgeving. 

De otter: een Nederlands sprookje (WUR Resource)

 

De otter: een Nederlands sprookje (WUR Resource)

Wind en zon en natuur in Diemen

Wil je meepraten over windmolens en zonnevelden in Diemen via de Regionale Energiestrategie (RES), zie: www.diemen.nl/res. Daar vind je informatie en tot 11 januari kun je een enquête invullen.*

Duurzame energie én natuur belangrijk
Als IVN-Diemen kunnen we ons vinden in het standpunt van Landschap Noord-Holland: "... het is van groot belang alles te doen om een klimaatcatastrofe te vermijden. Ook de natuur is kind van de rekening bij de klimaatverandering. Daarom zijn wij voorstander van het opwekken van duurzame energie (...)  op locaties waar dat niet ten koste van natuur en landschap gaat en waar voldoende draagvlak voor is."
Locaties op vogeltrekroutes vindt men ongeschikt en die hebben we in Diemen m.n. bij de Diemer Vijfhoek. En zonneweides zien we net als Landschap NH liever op daken, bij bedrijventerreinen, op overkappingen van parkeerplaatsen en wat je nog meer kunt bedenken. Tegelijk is het inderdaad urgent om op duurzame energie over te gaan. Praat mee om tot wijze beslissingen te komen. 

*Digitale enquête
Bekijk de webinar en vul de enquête in.  Let op: Het invullen van de enquête lukt helaas niet met de browser Firefox, wel met Miccrosoft Edge en Google Chrome.
De enquête is gecombineerd met een video van de informatieve bijeenkomst op 9 december 2020. Die duurt ongeveer een uur. Bij ieder onderdeel staan vragen. Als je al voldoende informatie hebt, kun je ook sneller door de video scrollen en de vragen invullen.

De 10 zoekgebieden voor zon en wind

 

Spreeuw op kop in Diemen

Bij de landelijke tuinvogeltelling op 28/29 januari 2017 liet Diemen een opmerkelijke uitslag zien. Terwijl landelijk de Huismus al jaren op één staat, gaat die eer in Diemen naar de Spreeuw!

Binnen Diemen zijn er nog wel verschillen. In Diemen-Zuid met postcode 1112 staat de Koolmees op één, in Diemen-Centrum en deel Diemen-Noord met postcode 1111 de Huismus, terwijl ook daar het aandeel spreeuwen hoog was. Samen met de spreeuwen uit postcode 1113, de Schepen- en Vlinderbuurt in Diemen-Noord, gaf dat de Spreeuw zijn koppositie. Vind de resultaten van jouw buurt in tuinvogeltelling.nl

De weerribben in Diemen

In het buitengebied van Diemen lijkt het soms of je in de Weerribben bent, met dat mooie gele riet. Heerlijk dat je zo de natuur kunt beleven dicht bij huis.

De Eerste Diem

Het Penbos

En soms kom je een bijzondere vogel tegen: deze meerkoet op de 1e Diem ziet er niet normaal uit. Is het albino? Nee, want hij is niet geheel wit. Dit verschijnsel heet Leucistisch, kun je lezen bij Vogelbescherming. Oftewel 'nep-albino'.

Leucistische meerkoet

Vogels Diemen tussen stad en dorp

Als je de tuinvogeltelling van Diemen vergelijkt met andere plaatsen, dan heeft Diemen kenmerken van de grote stad vanwege de halsbandparkiet, van een provinciestad vanwege de kauw en van een dorp vanwege het grote aantal huismussen. Ook opvallend is dat landelijk de spreeuw uit de top-10 is gevallen, terwijl hij in Diemen fier op nummer 7 staat. Ook in de rest van Noord-Holland staat hij nog in de top-10.

resultaten in mijn buurt

resultaten landelijk en per provincie

Watervogels op de Diem

Zaterdag 16 januari was het tijd voor de midwinter-watervogeltelling in ons telgebied de Diem. Deze internationale midwintertelling wordt overal op hetzelfde moment uitgevoerd om de overwinterende watervogels in kaart te brengen. Waar er eerder wel eens honderden eenden in allerlei soorten op de Diem  overwinterden, was het vorig jaar - toen we vanuit de IVN-groep startten met deze telling - en ook dit jaar vrij leeg op het water.

Op de 1e Diem weinig vogels, in de verte een groepje m.n. kuifeenden

Op de eerste, tweede en derde Diem samen waren er ongeveer 200 meerkoeten en 130 kuifeenden. Het aantal gewone wilde eenden was opvallend laag met 30, ongeveer de helft van vorig jaar. Het aantal aalscholvers nam wel toe, ze staan regelmatig langs de kant hun vleugels te drogen.

een divers groepje ganzen, w.o. canadese, brandgans, kolgans

Nieuwkomer in plas-dras weiland

Het is geen bos, maar de weilanden achter de Gaaspermolen horen ook bij het Diemerbos. Het plas-dras gebiedje dat er winter 2014 is aangelegd heeft gezorgd voor meer variatie voor meer soorten vogels. Dit blijkt uit de verwerking van de broedvogelinventarisatie van voorjaar 2015.
Het heeft ook meteen een leuke nieuwe soort opgeleverd: een kleine plevier, dat is een pioniersoort die broedt op kale grond. De kievit houdt ook van kale grond, die staat sinds jaren afwezigheid weer op de lijst broedvogels.

Achter de Gaaspermolen is een plas-dras gebied aangelegd

Daarnaast neemt het aantal bosvogels nog altijd toe. Het aantal groenlingen is een record. Ook de bosuil staat weer op de lijst van broedvogels.
Nu hopen dat de nieuwe ijsvogelwand in het Diemerbos volgend jaar een broedpaar ijsvogels oplevert. De zachte winter belooft in ieder geval veel ijsvogels in het voorjaar ! 

De vogelaars starten van april tot juni om 1 uur voor zonsopgang hun wekelijkse ronde in het 'kilometerhok' (1km2) in het Diemerbos. Zie voor een impressie en meer foto's de pagina Vogels en bekijk de gegevens van de broedvogelinventarisatie vanaf 1999 t/m 2015. In 2015 was de stand totaal 379 territoria van 45 soorten, beduidend hoger dan eerdere jaren.

Fitis in het Diemerbos (foto Ruud Wolterman)

Top tien 2015  (2014)

1. Zwartkop 39 (29)
2. Winterkoning 36 (37)
3. Tjiftjaf 32 (32)
4. Groenling 20 (9)
5. Fitis 20 (27)
6. Merel 19 (15)
7. Tuinfluiter 18 (21)
8. Roodborst 17 (10)
9. Wilde eend 15 (11)
10. Koolmees 14 (16)

Recordjaar voor de ringslang

Het jaar 2015 is een superjaar voor de ringslangen in het Diemerbos. In de drie broeihopen zijn meer dan 2000 eieren gelegd door vrouwtjesringslangen. Dit betekent dat er ongeveer 100 volwassen vrouwtjes leven in het Diemerbos. Van de 2000 jonge ringslangen die uit hun ei zijn gekropen zullen er ook een paar honderd volwassen worden. Het Diemerbos blijft dus een goede verbindingszone waardoor ringslangen kunnen trekken door de regio Vechtplassen, Gein, Bijlmerweide, Diemerbos, Diemerzeedijk (IJburg), DiemerVijfhoek en Waterland.

de eieren uit de drie broeihopen verzameld om te tellen

Op de natuurwerkdag van 7 november hebben vrijwilligers de broeihopen onderzocht op uitgekomen eieren, onder leiding van ringslangonderzoeker Pieter de Wijer. Meer foto's in het webfotoalbum.

een uitgekomen ringslangei

Dat het goed gaat met de ringslang geeft aan dat het ook goed gaat met het waterleven in het Diemerbos, want ringslangen jagen op waterdieren.

Ringslangen in het Diemerbos

Op de natuurwerkdag van 7 november hebben vrijwilligers de broeihopen voor ringslangen onderzocht op uitgekomen eieren. Zo komen we te weten of het goed gaat met de ringslangen.

bij de eerste broeihoop vonden we al veel uitgekomen eieren

kinderen zijn goede 'schatgravers'

een jonge ringslang kroop nog uit de broeihoop

Meer foto's in het webfotoalbum
Onze voorlopige conclusie is: het gaat goed met de ringslang, want we hebben veel uitgekomen eieren gevonden in de drie broeihopen. Dit betekent dat er veel jonge ringslangen het Diemerbos in zijn gekropen en mogelijk ook verder zijn getrokken. Het Diemerbos vormt een verbinding tussen belangrijke gebieden voor de ringslang: de Vechtplassen, het Gein, Diemerbos, Diemerzeedijk (IJburg) en DiemerVijfhoek tot in Waterland.
---------------------------------
Mooi filmpje over ringslangen in TV programma BinnensteBuiten van 19/11 met 'onze' boswachter Marieke. Zoals in Kuinderbos ook in Diemerbos. Terugkijken http://bit.ly/1HcWJqe

Vogelnieuws

In Diemen is veel aan vogels te zien en te horen. Op de ijsbaan van Diemen zijn de kieviten nu mooi waar te nemen. En in het Diemerpark op IJburg zijn weer nachtegalen te horen. Echt bijzonder zijn de twee nieuwe soorten die tijdens de broedvogelinventarisatie in het Diemerbos zijn gezien: een witgatje en een kleine plevier.

Over het witgatje meldt Vogelbescherming: "Voor deze steltloper hoef je niet naar de Waddenzee, ook diep in het binnenland kan je een witgat zomaar in een simpel slootje tegenkomen."

Over de kleine plevier  "een echte pioniersoort. Dat wil zeggen dat hij op plekken broedt die tijdelijk geschikt zijn om te broeden (afgravingen, bouwplaatsen, opspuitingen, grindgaten)"

Dreunende bassen of fluitende vogels?

De IVN-werkgroep schreef een ingezonden brief over deze vraag in het DiemerNieuws:

"Een groene omgeving is rustgevend en gezond, blijkt uit allerlei onderzoek. Daarom zijn er ook groene recreatiegebieden rond de drukke stad. Hoe zit het dan met de 4 weekenden muziekfestivals in het Diemerbos deze zomer? Je kunt denken dat je zo jongeren naar de natuur lokt. Maar van een rustige en gezonde omgeving is dan geen sprake meer, veel jongeren lopen gehoorschade op door harde muziek. Zouden ze na zo'n festival nog de vogeltjes horen fluiten? Wie rustig van een wandeling wil genieten kan deze zomer 4 weekenden niet in het bos terecht. De bassen dreunen tot ver in de omgeving. Maar daar blijft het niet bij, want het festivalgebied zal in totaal 6 weken lang afgesloten zijn met hekken. De IVN-werkgroep heeft dan ook kritische kanttekeningen gemaakt bij het nieuwe draaiboek evenementen van de gemeente, waarbij meerdere muziekfestivals worden toegestaan in het Diemerbos. Wij hopen dat men in de zomer van 2016 weer wat vaker de vogels kan horen fluiten in het Diemerbos met rustiger festiviteiten."

Het 'festivalterrein' in het Diemerbos

Watervogels op de Diem

Half januari was de jaarlijkse midwinter watervogeltelling van SOVON. Dit jaar zijn de watervogels op de 1e, 2e en 3e Diem geteld door twee IVNers. Het was deze winter vrij leeg op het water, eerdere winters waren er wel grote groepen wintergasten zoals smienten en kuifeenden te zien. Deze januari waren meerkoeten (252) de grootste groep, daarna 113 kuifeenden, 64 wilde eenden en maar twee krakeenden en twee smienten.Wel leuk om bij de 3e Diem vijf aalscholvers te zien zitten om hun vleugels te drogen. Maar als teller wil je natuurlijk graag veel bijzondere soorten scoren ...
Er is nog behoefte aan vogeltellers, kijk eens welke telprojecten er zijn en welke telling past bij mij 

Meer vinken, spreeuwen, eksters

Bij de landelijke tuinvogeltelling op 17/18 januari zijn in Diemen relatief meer vinken, spreeuwen, kauwen en eksters in de tuinen gezien dan landelijk. En naar verhouding minder merels en pimpelmezen. In Diemen zijn de huismus en de koolmees de meest voorkomende vogels in tuinen en dat komt overeen met de landelijke uitslag.

De top-tien van Diemen

1. Huismus
2. Koolmees 
3. Vink 
4. Kauw 
5. Spreeuw 
6. Merel 
7. Ekster 
8. Houtduif 
9. Pimpelmees
10. Turkse tortel 

Vogels in het Diemerbos

Vooral bosvogels en één eigenwijze tureluur
De vogelaars die inventariseren welke vogels broeden in het Diemerbos hebben hun resultaten verwerkt. Het aantal vogels dat heeft gebroed is historisch hoog sinds 1999: in 2014 waren er 338 broedpaartjes in de vierkante kilometer die wordt onderzocht. Wel daalt het aantal verschillende soorten, tot 27 soorten in 2014. Dat heeft te maken met de omvorming van een open weidegebied naar een bos. In het begin waren er zowel water- en weidevogels als bosvogels, nu hebben de bosvogels de overhand. Al heeft één eigenwijze tureluur het na 10 jaar afwezigheid aangedurfd weer te broeden in het Diemerbos.
Nieuwe records werden gevestigd voor Winterkoning (39, zachte winter), Tuinfluiter (21), Tjiftjaf (32), Koolmees (16), Boomkruiper (5) en Groenling (9). Verder mooie soorten als Blauwborst (1) en Goudvink (3).

Blauwborst broedt ook in het Diemerbos (foto Ruud Wolterman)

De meest voorkomende vogels die broeden in het Diemerbos zijn

1. Winterkoning (39)
2. Tjiftjaf (32)
3. Zwartkop (29)
4. Fitis (27)
5. Tuinfluiter (21)
6. Koolmees (16)
7. Merel (15)
8. Wilde eend (11) , Bosrietzanger (11), Grasmus (11), Vink (11)

Goed jaar voor de ringslang

Op de natuurwerkdag in het Diemerbos is hard gezaagd en gesjouwd om een bosrand gevarieerder te maken. Er valt nu meer zonlicht in en struiken en planten krijgen meer kans.

Ook is onderzocht hoe veel eieren ringslangen hebben gelegd in de drie broeihopen die ieder voorjaar worden gemaakt.

tellen van de ringslang-eieren

Het jaar 2014 blijkt een uitstekend jaar voor de ringslang te zijn. In het Diemerbos werden bijna 2000 eieren gevonden, wat betekent dat er 80 à 90 vrouwtjesringslangen hun eieren gelegd hebben. Dit is een mooi aantal om de stand van de ringslang op peil te houden, want slechts een klein deel van de kleine ringslangen zal volwassen worden. Ook in de omgeving van het Diemerbos zoals de Bijlmerweide en Diemerzeedijk gaat het goed met de ringslang. Meer foto's.

Ringslangen Diemerbos

Dit jaar zijn onze drie broedhopen in het Diemerbos goed bezocht door de ringslangen. Er zijn 674 uitgekomen eieren geteld, het beste resultaat sinds jaren. Minder leuk is dat er daarnaast heel veel niet uitgekomen eieren waren achtergebleven in de broedhopen. Vermoedelijk heeft het te maken met het sterk wisselvallige weer, met grote verschillen koud en warm, en nat en droog. Ringslangonderzoeker Pieter de Wijer maakt al weer plannen hoe we volgend voorjaar de broedhopen daar bestendiger tegen maken. 

De aanname is dat 10% van de jonge ringslangen volwassen wordt. Een mooie nieuwe generatie van 67 ringslangen kan dus opgroeien in de omgeving van Diemen.
Door de broedhopen in het Diemerbos houden we de verbinding in stand tussen leefgebieden van ringslangen bij de Vechtplassen, Driemond, via het Diemerbos en de Diem naar de Diemerzeedijk (IJburg) en Waterland. 

Groen = leuk voor jezelf + de wereld

Hier staat prachtig op een rij waarom natuur in je omgeving niet alleen leuk voor jezelf is, maar ook wat oplevert. Ja, harde feiten ...! Zie het video filmpje

Bomen NUON toch gekapt

Een paar dagen later zijn de bomen toch gekapt door NUON. Gedoogd door de AID omdat ze onder de hoogspanningslijnen stonden. Alsof NUON dat niet voor het broedseizoen had kunnen bedenken... Het haviknest moest van de AID gespaard blijven en dat is gelukt. Toch een wrang randje.