Bonte vliegenvanger broedt in het Diemerbos

Nieuwe broedvogel: de bonte vliegenvanger broedt in het Diemerbos.

Ons team van vogelaars heeft in het voorjaar 2024 maar liefst 41 verschillende soorten broedvogels in het Diemerbos vastgesteld. De nachtegalen zongen weer uit volle borst met 5 broedparen. In het bos is steeds meer oud hout te vinden, vol met verschillende insecten en larven. Die zijn belangrijk voor het voeren van de jonge vogels . Na 25 jaar vogelonderzoek, is zelfs nog een nieuwe broedvogel, de bonte vliegenvanger,  ontdekt in het bos. De grauwe vliegenvanger, de appelvink, de blauwborst en de goudvink zijn ook prachtige vogels op de lijst. De vogelaars hebben het oostelijke deel,  het moerasbos langs het Amsterdam Rijnkanaal, geïnventariseerd. De mooie resultaten worden naar SOVON vogelonderzoek gestuurd.

Cathy Wiersema

Vlinderidylle in 2023

De Vlinderidylle ligt aan de Iet van Feggelenlaan in Plantage De Sniep. De start was in 2022 met het inzaaien door kinderen van de basisschool De Kersenboom.

In mei 2023 is de idylle officieel geopend door onze wethouder Matthijs Sikkes-van den Berg en Kars Veling van de Vlinderstichting met het onthullen van twee informatieborden. Het was een leuke en goed bezochte happening.

In het tweede jaar dat we geteld hebben, zijn er 40 tellingen ingevoerd, 11 soorten, totaal 261 vlinders met een duidelijke piek van klein koolwitjes. De eerste telling was op 3 april, de laatste op 5 oktober. In 2022 telden we tussen 11 juni en 22 september 25 maal in totaal 10 soorten, 161 vlinders totaal.
De tellingen worden door 4 personen gedaan.

Voor het onderhoud hebben we een vijftal  werkochtenden georganiseerd en pakken bewoners dit tussentijds zelf op. Moeizaam is vooral riet en heermoes verwijderen.

Voor de kleuters van de basisschool de Kersenboom is er een speurtocht georganiseerd.

Samenwerking met de gemeente wat betreft groenafval afvoer, biologische beplanting en gereedschap verloopt heel prettig.

Wil je meehelpen met de Vlinderidylle, meld je dan aan bij Annemieke Hondius op vlinderidylle@gmail.com

Broedende vogels weer geteld

De vogeltellers liepen in 2023 weer hun rondes in het plot van 1 km2 in het Diemerbos. Hier staan de resultaten: Broedvogels Diemerbos 1999-2023

De nachtegalen, blauwborsten, goudvinken en appelvinken broeden nog steeds in het Diemerbos. Dat zijn mooie resultaten. De ijsvogel broedt er echter nog steeds niet.
Ook mooi om te melden is het recente succesvolle broedpaar van de zeearend bij de Baai van Ballast (Maxis). Dit ligt buiten het telgebied en staat daarom niet in de lijst.

Juist in ons telgebied van het Diemerbos zijn windturbines gepland. De termijn om een zienswijze (MER) in te dienen is aangebroken. Zie ook de website van gemeente Diemen/RES.

Ook het komende voorjaar 2024 gaan de broedvogeltellers weer vroeg uit de veren voor de 25e telling. Dat is wel bijzonder toch? Vooral hun oren zijn tijdens het inventariseren gespitst op het herkennen van de zang van de broedvogels.

Goudvink, foto Frans Alst

Ringslangen leggen minder eieren

Op zaterdag 4 november was weer de landelijke natuurwerkdag in het Diemerbos. Gemaaid riet is afgeharkt en de broeihopen zijn onderzocht op ringslang-eieren.

Helaas zet de dalende trend door, er werden nog maar 83 eieren gevonden. Toch worden er regelmatig ringslangen gezien in het gebied. De ecologen van Staatsbosbeheer en Amsterdam gaan zich buigen over deze kwestie. 

Hier vind je de resultaten Broeihopen Diemerbos 2010 - 2023

 

een klont eieren van de ringslang in het Diemerbos

Natuurwerkdag 4 november ringslangen Diemerbos

 De eerste zaterdag van november is het weer landelijke natuurwerkdag.

Kom lekker werken en eieren van de ringslang zoeken in het Diemerbos. Kinderen vanaf een jaar of 8 kunnen ook meedoen. Meld je aan op

https://www.natuurwerkdag.nl/klussen/aan-de-slag-voor-de-ringslang-in-het-diemerbos/

eieren van de ringslang zoeken

De boswachter: Het natte Diemerbos is erg in trek bij de ringslang. We gaan tijdens de Natuurwerkdag op zoek naar de eieren van de ringslang in de drie aangelegde broeihopen. Parallel aan het eieren zoeken gaan we in een ander deel van het Diemerbos aan het leefgebied van de ringslang werken. Staatsbosbeheer heeft een stukje rietmoeras gemaaid en we gaan het maaisel afharken en op hopen brengen. Doe je laarzen aan of waterdichte schoenen!

gemaaid riet afharken

Duurzaam Diemen Festival en meer

 Zondagmiddag 8 oktober Duurzaam Diemen Festival

 

IVN Diemen doet mee met

• kinderworkshop bedreigde dieren tekenen

• lezing over ringslangen in het Diemerbos

• een kraam op de markt, ook de Vlinderidylle Diemen en buurtmoestuinen zijn daar aanwezig.

 

 

Verder tal van duurzame clubs en activiteiten
---------------------------------------------------------------

Andere activiteiten in Diemen

30 september Vriendendag Diemerbos 

De Vrienden presenteren een boekje over de geschiedenis van het Diemerbos

Met koffie, bijpraten met de boswachter, om 13.30 excursie en afsluitende borrel

Start 10.30 tot ca 17u
Aanmelden en meer info bij secretaris@vriendenvanhetdiemerbos.nl
 

Meer groene activiteiten
IVN Amsterdam en Diemen 

Onze IVN-afdeling met activiteiten en cursussen

Anna's tuin en ruigte 

Net over de grens van Diemen, in het Science Park, een wilde tuin om door te dwalen en workshops permacultuur te volgen

Buurtgroen020
Activiteiten in Amsterdam, vaak ook vlakbij Diemen
Je kunt je aanmelden voor de nieuwsbrief

Nachtegalen zingen in Diemen

Jubileum: 25 jaar broedvogels tellen in het Diemerbos!

De vogeltellers lopen weer hun rondes in het plot van 1 km2 in het Diemerbos. En dat voor het 25e jaar!

En dan hoor je zo maar nachtegalen, blauwborsten, appelvinken en goudvinken. En zit een purperreiger in het riet.

 

De nachtegaal is een onopvallende bruine vogel in tegenstelling tot de fel oranje goudvink.

Goudvink, foto Frans Alst

Een impressie van zo'n ronde, een uur voor zonsopgang, door Lodewijk:

Het was een prachtige zonnige ochtend. Vandaag samen met Cathy geteld. Was voor mij de eerste telling met Cathy en omdat het haar 25-ste seizoen is trakteerde ze op lekkere koekjes. Op de weg naar het plot hoorde Cathy 2 Nachtegalen, ik in het noordelijke deel van het Diemerbos één, in het plot geen Nachtegaal gehoord. De twee Blauwborsten, Appelvink en Goudvinken waren weer te horen. Verder nog leuk was de Purperreiger die in het riet zat te rusten. 

Diemerbos weer klaar voor de ringslang

Woensdagmiddag 12 april hebben de boswachters en vrijwilligers weer drie broeihopen voor ringslangen aangelegd in het Diemerbos. In deze hopen van snippers, maaisel en paardenmest ontstaat broeiwarmte, waar de ringslangen graag hun eieren in leggen.

Na jaren met een stijgende lijn, met vaak 2000 eieren, vonden we de afgelopen jaren steeds minder eieren in de broeihopen. We zijn benieuwd naar de stand van dit jaar.

Op de landelijke natuurwerkdag, de eerste zaterdag van november, gaan we kijken hoe veel eieren er zijn gelegd.

Minder ringslangen in Diemerbos

Op de natuurwerkdag van zaterdag 5 november hebben 18 volwassenen en 8 kinderen hard gewerkt. De drie broeihopen voor ringslangen zijn onderzocht op uitgekomen eieren. Gelukkig konden de kinderen goed speuren met hun scherpe ogen, dat was wel nodig want er waren minder eieren dan eerdere jaren.

Speuren naar eieren (foto boswachter Bianca Rood)

Helaas is er al een paar jaar een dalende trend in het aantal eieren. Gelukkig zijn er wel in alle drie de broeihopen eieren gevonden. In totaal vonden we toch nog 206 uitgekomen eieren.

 

Ander werk was het maaisel afharken van een gemaaid rietveld. Zo blijft het een vochtig rietland, ook geschikt voor de ringslang.

Afharken rietveld (foto boswachter Bianca Rood)

 

En dan is het na afloop fijn uitrusten

Even pauze (foto Jouke Kramer)

 

Dalende trend

Er waren acht jaren met meer dan 1000 eieren in de drie broeihopen, waarvan vijf jaren met rond de 2000 eieren. Sinds 2018 is er een dalende trend met 1322 - 984 - 411 - 385 - 206 eieren. Een ringslang legt gemiddeld 20 eieren.  

Begin december kregen we van de stadsecoloog de gegevens van de omgeving. Het blijkt dat op veel plekken in 'Groot Amsterdam' wat achteruitgang is, maar zo'n sterke daling als bij het Diemerbos is wel uitzonderlijk. Dat de spoordijk door werkzaamheden van Pro Rail ongeschikt voor winterverblijf is geworden, kan een rol spelen.

Eieren zoeken in november

De eerste zaterdag van november, dat is nu 5 november, is het weer natuurwerkdag. In het Diemerbos gaan we onderzoeken hoe veel eieren de ringslangen hebben gelegd in de drie broeihopen in het bos.

De afgelopen jaren was er een dalende trend, het is nu extra spannend hoeveel we er vinden. 

 

Help je mee zoeken? Kinderen vanaf ca 7 jaar zijn ook welkom, met hun scherpe ogen zien zij de eieren vaak het eerste.

We gaan ook werken op een drassig landje waar we maaisel afharken. Laarzen zijn wel nodig in het Diemerbos.

Aanmelden op natuurwerkdag.nl/klus/Diemerbos. Er kunnen maximaal 20 volwassenen en 10 kinderen meedoen.

 

Tijd: zaterdag 5 november 10 uur, tot ca 15u

Start: Voor terras 'House of Bird' bij hoofdingang Diemerbos

Hoe: kom zo mogelijk op de fiets om naar de werk-locaties in het bos te gaan

Meenemen: laarzen aan, lunch, drinken. Bij de start is er koffie en thee.

Havik, snor en nachtegalen in het Diemerbos

Broedvogel Monitoring Project (BMP) Diemerbos 2022

De vogelaars hebben hun rondes in het 'plot' van 1km2 in het Diemerbos ten oosten van de A9 weer gelopen, de resultaten zijn bekend: zie Broedvogels Diemerbos 1999-2022. 

Het was een goed vogeljaar met 373 territoria (broedpaartjes) en 45 soorten, dat is boven het gemiddelde.

• Nieuw record van 9 nachtegalen in het plot in Diemerbos
  
• De havik heeft gebroed in het onderzoeksgebied 
• De snor is ook een nieuwkomer, een rietvogel genoemd naar zijn snorrende zang
  
• Het aantal Cetti's zangers steeg van 2 naar 5
  
• Het aantal merels daalt langzaam van 23 in 2017 naar 13 nu

Nazomeren

Groene kramenmarkt zaterdag 10 september 11 - 15u 

De kramenmarkt op de gemeentedag staat dit jaar in het teken van natuur en duurzaamheid. We presenteren ons bij een gezamenlijke kraam als IVN buurtmoestuinen en andere groene initiatieven, verenigd in het netwerk Natuurlijk Diemen! Kom kennismaken!

 

 

Tijdens de gemeentemarkt verzorgen we twee wandelingen door de buurt langs tuinen met sierwaarde en/of natuurwaarde. Aanvang 12.00 en 13.30, max. 15 deelnemers per wandeling. Aanmelden bij de kraam.

Andere natuuractiviteiten

Vrijdag 26 en zaterdag 27 augustus Nacht van de vleermuis 

In het Diemerbos leven verschillende soorten vleermuizen. Het laatste weekend van augustus zijn er excursies op vrijdag- en zaterdagavond voor iedereen (vanaf 8 jaar) die mee wil zoeken naar deze intrigerende vliegende zoogdieren, met de batdetector.

Meer info en tickets (à € 15,00) gaan via Local Nature Guide

 

Donderdag 1 september 13u Vlinderidylle De Sniep (Woensdag 24 augustus afgelast vanwege de hitte)

Na een trage start heeft de idylle volop in bloei gestaan. Wat hebben veel mensen deze bewonderd en wat zijn er veel vlinders en bijen langs geweest. Nu is het tijd voor wat groter onderhoud. We gaan de idylle klaar maken zodat er in het najaar bollen geplant kunnen worden. De Vlinderidylle ligt aan de Iet van Feggelenlaan, bij het AGO-zwembad.  Meer info: vlinderidylle@gmail.com

Zondag 4 september Permacultuur workshop

Net over de grens van Diemen in het Science Park ligt Anna's Tuin & Ruigte. Tijdens deze workshop (kosten 15,-) praktische voorbeelden uit Anna's Tuin & Ruigte om te leren hoe de permacultuur principes werken. Info workshop via Buurtgroen020  

Donderdag 8 en 22 september Paradijsvogels tekenen
In de Bibliotheek Diemen start dit najaar het Creatief Atelier. Om de twee weken op donderdagmiddag van 15:30 tot 17:00 uur. De ene week voor 10-12 jarigen, de andere voor 7-9 jarigen.
Toegang is gratis, maar aanmelden is wel nodig (er is een maximaal aantal deelnemers). Dat kan door een e-mail te sturen naar diemen@oba.nl

Paradijsvogels tekenen, met krijt en met échte veren  8 september voor 10-12 jarigen en 22 september voor 7-9 jarigen

 

Expositie

Buiten Diemen, in Maassluis, maar van de Diemense kunstenaar, ecoloog en IVN-er Esther Spielmann. Kunstwerken van wol, bijenwas en mycelium.

 

uitnodiging expositie

Meer info op de website van Esther. Ook 4x per jaar een nieuwsbrief uit die dieper ingaat op een thema (laatste keer over duurzaamheid van wol en over verantwoord houden van bijen), aanmelden op info@estherspielmann.com. 
 

Kratje oogst

Er is weinig aanbod van verse groenten en fruit in de kratjes van de Voedselbank, constateerde Brigitte Kuiper van buurtmoestuin Carpe Diemen. Daar kunnen de buurtmoestuinen wat aan bijdragen.
Deze periode is de tijd van overvloed in onze moestuinen. Deze overvloed aan oogst kunnen we delen met de klanten van de Voedselbank, met een aanbod van verse groenten en fruit.

Kratje oogst, foto Brigitte Kuiper

Brigitte heeft verschillende buurtmoestuinen en de Voedselbank daar enthousiast voor gemaakt. Bij die buurtmoestuinen staat nu een kratje waar je oogst in kunt doen op woensdagavond. Dit kratje wordt opgehaald op donderdag rond het middaguur door een vrijwilliger. Zo kan de Voedselbank het voor de uitgifte van vrijdag verdelen.

Voor augustus en september is het ophalen geregeld. Er is nog behoefte aan een vrijwilliger die in de maand oktober op donderdagmiddag de kratjes wil ophalen.

 

Brigitte Kuiper ontwerpt eetbare tuinen, waar samenwerking met de natuur voor goede oogsten kan zorgen. Voor de natuur betekent die oogst vanuit bodemherstel, meer biodiversiteit met inheemse planten en dieren. Voor de mens betekent dat gezonde voeding, contactherstel met de natuur en met elkaar.

Natuurlijk Diemen!

 ‘Natuurlijk Diemen!’ is een lokaal groen netwerk van moestuinen, buurttuinen, natuurtuinen en groene buurtinitiatieven. 

Onze ambitie ligt bij het vormgeven van kleinschalige stukjes -eetbare- natuur in de buurt met volop ruimte voor planten, vlinders, vogels en bijen, waardoor Diemen nog mooier wordt. Op sommige plekken ligt het accent op het duurzaam samen verbouwen van lekkere en gezonde groenten, noten en fruit en elders juist bij het wildplukken uit de natuur. 

 

 

Plezier, verbinding, inclusie, kennisdeling, natuurbescherming en -educatie zijn onze speerpunten. Samen lekker in de tuin bezig zijn verbindt, ontspant en is goed voor je gezondheid. Je ontmoet anderen, die ook een passie hebben voor de natuur. Dat maakt het echt leuk.

Doe je ook mee? Maak kennis met ons bij de gemeentemarkt op 10 september! Je kunt ons bereiken op natuurlijkdiemen@gmail.com.

 

Tijdens de gemeentemarkt op 10 september verzorgt groen netwerk ‘Natuurlijk Diemen!’ twee wandelingen door de buurt langs tuinen met sierwaarde en/ of met natuurwaarde.
Aanvang 12.00 en 13.30. Maximaal 15 deelnemers per wandeling. Aanmelden bij de kraam.

Brigitte Kuiper

van buurttuin Carpe Diemen, IVN-er, initiatiefnemer van groen netwerk 'Natuurlijk Diemen!', ontwerper van - eetbare - tuinen

Zomers groen te doen

Er is deze zomer van alles te doen in het groen. Het begint al op 15 tot 17 juli met de Tuinvlindertelling.

Landkaartje in de IVN-natuurtuin

IVN-wandelingen bij ons in de buurt:

Zondag 24 juli 15u Fotowandeling Darwintuin

Fotografe Ramona Falkenreck geeft tips om de planten, bloemen en dieren op de foto te zetten. Aanmelden verplicht bij Ramona via: fotofalk1@gmail.com

 

Zaterdag 30 juli 11u Wandeling in Park Frankendael 

Ga mee op ontdekkingstocht met Gert Snoei.Verplicht aanmelden via email gertsnoei@hetnet.nl

 

Zaterdag 20 augustus 11u Wandeling Flevopark 

Ga op excursie door het Flevopark met Gert Snoei. Verplicht aanmelden via email gertsnoei@hetnet.nl 

 

Is je kind een natuurontdekker? Ga mee op zomerkamp met de IVN natuurontdekkers. Er is nog plek bij een aantal kampen.

En iets anders: tekenen in de natuur

Onder begeleiding van natuurgids en tekendocent Marisa Stoffers zijn er tekensafari’s (tarief 17,50) in het Vondelpark en in park Frankendael (in Watergraafsmeer) voor volwassenen en kinderen.  

Meer info en tickets (17,50) op de site van Local Nature Guide:

Park Frankendael 15 en 28 juli 11-13u

https://localnatureguide.com/nl/activiteit/105/tekensafari-in-park-frankendael

 

Tuinvlindertelling 15-17 juli

De tuinvlindertelling is van vrijdag 15 tot en met zondag 17 juli 2022. Alle info bij de Vlinderstichting/tuinvlindertelling

Je telling doorgeven doe je op tuintelling.nl. Wil je graag een herinnering krijgen, meld je dan hier aan. 

De Atalanta werd in 2021 het meest gezien

Download de herkenningskaart

Hoe gaat een vlindertelling in zijn werk?

1. Kies een zonnig moment, want dan laten de meeste vlinders zich zien.
2. Loop een rondje door de tuin en noteer gedurende 15 minuten alle vlinders die je ziet.
3. Maar tel deze waarnemingen niet bij elkaar op, want dan kan het zijn dat je vlinders twee keer telt. Geef dus alleen het hoogste aantal door van een soort die je tegelijk hebt gezien. Voorbeeld: je ziet eerst 3 dagpauwogen tegelijk. Tien minuten later zijn er weer 2 dagpauwogen. Dan geef je door: 3 dagpauwogen.

Dankzij deze jaarlijkse telling ontstaat een beter beeld van de toestand van de natuur in stad en dorp. Die informatie is belangrijk, want dagvlinders reageren snel op het milieu en op klimaatverandering.

Giftig beestje

In de IVN-natuurtuin in Diemen zagen we een mooi gebruik van natuurlijk gif. De rupsen van de sint-jacobsvlinder eten het jacobskruiskruid kaal en nemen de gifstoffen op, zodat de vlinder oneetbaar is. Slim! 

rupsen sint-jacobsvlinder in IVN-tuin

Is alles wat overdag vliegt een dagvlinder? lees Dagvlinder of nachtvlinder? De sint-jacobsvlinder is een nachtvlinder die ook overdag actief is.

Nachtvlinderen

Nachtvlinders: Dat zijn toch van die lelijke vieze motten die zich 's avonds op je auto kapot vliegen? Inmiddels vliegen steeds minder insecten zich te pletter. Ze zijn er nauwelijks meer.

Op een natuurexcursie kwam ik in aanraking met een nachtvlinderraar. Hij had zijn lichtval, een groot laken met een sterke ledlamp opgezet op een donkere plek op een sportveld. En ja, de motten kwamen. En wat een diversiteit, wat een kleuren en wat veel soorten! Ik heb toch altijd gedacht dat alleen dagvlinders mooi zijn. Ik heb ongelijk.

 

Gestippelde houtvlinder

Het voordeel is dat die nachtbeesten stil blijven zitten op dat laken, in tegenstelling tot dagvlinders. Zodoende heb je tijd om ze echt goed te bekijken en te identificeren. Dat laatste is inmiddels niet meer moeilijk. De app van waarneming.nl werkt ongelofelijk goed. 

 

Groot avondrood

Die avond werd ik aangestoken door het nachtvlindervirus. Ik heb een Led-emmer aangeschaft bij de vlinderstichting en ben nu een officieel een monitoringspunt voor het meetnet nachtvlinders. Het verbaast me echt hoe makkelijk het is. ‘s Avonds zet ik de emmer buiten, ‘s ochtends vroeg (en dat is in de zomer wel heel erg vroeg) sta ik op en maak van alle insecten die ik gevangen heb een foto. Deze identificeer ik via waarneming.nl En ja hoor, ik weet wat zich heeft laten vangen en krijg gelijk alle informatie over het uiterlijk, het voorkomen etc. 

 

De Kompassla-uil, heeft als waardplant Kompassla 

 

Het leukste is dan ook nog uit te zoeken waarom sommige nachtvlinders uilen zijn, andere spanners andere heten weer vlinders. 

Het smaakt naar meer!  

Annemieke Hondius

 

Kompassla is een wilde sla-soort, waarvan de gedraaide bladtoppen de noord-zuidrichting aanwijzen

Is alles wat overdag vliegt een dagvlinder? lees Dagvlinder of nachtvlinder?

Junidip voorbij

 Junidip? Dat wil zeggen dat er in juni vaak weinig vlinders vliegen, omdat de eerste generatie is gestorven en de nieuwe generatie pas eind juni tevoorschijn komt.

Nou hadden we in de IVN-natuurtuin al een dip sinds april, dus ik was heel blij toen ik op de laatste dag van juni bij aankomst op de tuin al een Boomblauwtje zag. Op de bloeiende liguster zaten meerdere Kleine vos, Atalanta en Dagpauwoog. Verderop nog Bont zandoogje en drie soorten witjes. Fijn als er weer eens een reden is om blij te zijn in de natuur.

Groot koolwitje op 30 juni

De score van onze vlindertelling:

Atalanta 3

Bont zandoogje 3

Boomblauwtje 3

Dagpauwoog 2

Groot koolwitje 3

Klein geaderd witje 2

Klein koolwitje 8

Kleine vos 2

In maart Kleine vos, Gehakkelde aurelia en Dagpauwoog op de sleedoorn

Hondsdrafsnoepje

Gaat dit over eten uit de natuur? Nee, hondsdraf wegtrekkend uit het Lieve vrouwe bedstro, vonden we er groene bolletjes op. Blijken Hondsdrafsnoepjes, wat een lieve naam voor de gallen van de Hondsdrafbesjesgalwesp. Die laten we staan natuurlijk in de IVN-natuurtuin in Diemen, of ze nu eetbaar zijn of niet.

Hondsdrafsnoepjes